Siris ofwel Shirisha (Albizia lebbeck)

De “Siris-boom” en haar eigenschappen

Siris ofwel Shirisha (Albizia lebbeck), ook bekend als de “Siris boom”, is een medicinale plant die al eeuwenlang wordt gebruikt in Ayurveda. Volgens de klassieke teksten is Shirisha een van de beste middelen tegen gifstoffen (Vishaghna). Het wordt toegepast in verschillende Ayurvedische formules zoals Panch Shirish Agada en Mahagandhahasti Agada om het lichaam te ontgiften en de immuniteit te versterken. In Nederland is het verkrijgbaar als Siris (Albizia lebbeck). Vooral de vermeende antihistamine werking van Siris bij allergieën is bekend hier.

Botanische classificatie en namen

• Botanische naam: Albizia lebbeck
• Familie: Fabaceae
• Classificatie in Ayurveda:
  • Charaka Samhita: Vishaghna, Vedana Sthapana, Shirovirechana
  • Sushruta Samhita: Salsaradi Gana
  • Vagbhata: Asanadi Gana
• Vernaculaire namen:
  • Engels: Lebbeck tree, flea tree
  • Hindi: Siris
  • Tamil: Vegiai
  • Sanskrit: Kapitana, Shukapushpa

Traditionele toepassingen van Siris in Ayurveda

Shirisha wordt in Ayurveda erkend als een veelzijdig kruid met verschillende toepassingen:

1. Ontgifting en tegengif (Vishaghna) – Wordt gebruikt bij slangenbeten, insectensteken en voedselvergiftiging.
2. Huidziekten (Kushtha, Kandu, Visarapa) – Effectief bij eczeem, jeuk en ontstekingen.
3. Luchtwegaandoeningen (Kasa, Shwasa) – Helpt bij astma, hoest en bronchitis.
4. Allergieën en ontstekingen (Sheetpitta, Rakta Dushti) – Werkt als een natuurlijk antihistaminicum en vermindert allergische reacties.
5. Wondgenezing en pijnstilling (Vrana, Shotha) – Bevordert herstel van wonden en vermindert zwelling.

Farmacologische eigenschappen van Siris

Shirisha bezit meerdere actieve bestanddelen, waaronder:

• Flavonoïden: Quercetine en kaempferol, bekend om hun ontstekingsremmende en antioxiderende werking.
• Saponinen: Lebbekanine A en B, die antimicrobiële en immuunversterkende eigenschappen hebben.
• Tannines: Werken samentrekkend en helpen bij wondgenezing.

Wetenschappelijke onderbouwing

Onderzoek toont aan dat Albizia lebbeck verschillende farmacologische effecten heeft:

• Hepatoprotectieve werking: Beschermt de lever tegen schade veroorzaakt door toxines (Kumar et al., 2007).
• Anti-astmatische werking: Klinische studies tonen significante verlichting bij bronchiale astma.
• Anti-allergische werking: Vermindert histamine-afgifte en allergische symptomen (Pramanick et al., 2005).
• Antimicrobiële activiteit: Remt bacteriën zoals Staphylococcus aureus en Escherichia coli (Shirode et al., 2008).

Toediening en dosering

Shirisha kan in verschillende vormen worden ingenomen:

• Poeder: 3-6 gram per dag
• Waterextract (decoctie): 50-100 ml per dag
• Verse sapextracten: 10-20 ml per dag
• Pasta: Uitwendig toegepast bij huidproblemen

Siris is veelzijdig

Shirisha is een veelzijdige plant met sterke ontgiftende, ontstekingsremmende en immunomodulerende eigenschappen. Ayurveda beschouwt het als een van de meest effectieve natuurlijke remedies tegen gifstoffen en allergieën. Wetenschappelijk onderzoek bevestigt de traditionele toepassingen en biedt nieuwe inzichten in de farmaceutische waarde van deze plant. Door de brede toepassingen blijft Shirisha een essentieel kruid binnen de Ayurvedische geneeskunde.

Referenties

1. Indermani et al. (2022). Shirisha in Agada Tantra. J Ayu Int Med Sci, 7(4):56-61.
2. Kumar et al. (2007). Hepatoprotective activity of Albizia lebbeck against CCl4 induced toxicity. Int J Pharm Sci.
3. Pramanick et al. (2005). Anti-allergic effects of Albizia lebbeck in histamine-mediated responses. Indian J Exp Biol.
4. Shirode et al. (2008). Antimicrobial properties of Albizia lebbeck extracts. J Ethnopharmacol.