Ayurveda ontmoet de neurowetenschap: oude wijsheid sluit aan op moderne stress-kennis
Ayurveda beschrijft al duizenden jaren de Triguna: drie mentale krachten die ons gedrag en welzijn beïnvloeden. Sattva staat voor rust en helderheid, Rajas voor actie en onrust, en Tamas voor traagheid en afsluiting. Verrassend genoeg sluiten deze begrippen nauw aan bij moderne inzichten over het autonome zenuwstelsel, vooral via de polyvagaaltheorie van dr. Stephen Porges.
De polyvagaaltheorie verdeelt ons zenuwstelsel in drie standen: verbondenheid (ventrale vagus), stress en actie (sympathisch) en afsluiting of bevriezing (dorsale vagus). Sattva lijkt op de toestand van verbondenheid, Rajas op stress en actie, en Tamas op de afsluitreactie. Beide systemen beschrijven dus hoe lichaam en geest reageren op prikkels en stress. Ze helpen ook te begrijpen waarom we ons soms helder en rustig voelen, en andere keren juist opgejaagd of uitgeput.
Door Ayurveda en de polyvagaaltheorie te combineren, ontstaan nieuwe mogelijkheden voor therapie en zelfzorg. Meditatie, ademhaling en sattvische voeding kunnen het zenuwstelsel kalmeren. Bij stress of burn-out kan deze combinatie van oost en west helpen om veerkracht en balans terug te vinden. Steeds meer therapeuten zien deze integratie als een krachtig hulpmiddel voor mentale en lichamelijke gezondheid.
Lees ook het langere achtergrondartikel bij dit krantenartikel: Ayurveda en ons autonome zenuwstelsel
